خاوران در چشم انداز فرداها

  حسن پویا

تقدیم به : شهره کیا ، به خاطر آفرینش مجموعه  گل دوزی های زیبای زندان ، بویژه گل دوزی  خاوران

خاوران اگرچه یکی از اسناد توحش جمهوری اسلامی است ، از نگاهی دیگر اما،  نمادی ازمبارزه و ایستادگی مردمی است که این رژیم را نمی خواهند و با آن به شکلهای گوناگون به  مبارزه برخاسته اند ٠

در جریان مبارزه ی  مادران میدان مایو ( آرژانتین ) ، رژیم های حاکم تصور می کردند  که با پیر شدن مادران  و بعد هم مردن آنها ، همه چیز به دست فراموشی سپرده می شود و یک نسل که بگذرد،  تو گویی که هیچ  اتفاقی نیفتاده است ٠ اما پا به پای رشد مبارزات مادران ، کودکان  سربه نیست شدگان و فرزندان بستگان نزدیک آنها هم رشد کردند و شانه به شانه ی مادرها و مادر  بزرگها ، صدای ناپدید شدگان را پژوا ک دادند و امروز خود بمثابه  نیرویی پر شور و  تازه نفس پا به میدان گذاشته اند ٠

رژیم اسلامی  ایران هم، همواره سعی کرده با حمله به مادران و بستگان اعدام شد گان در خاوران ، شکستن درختچه ها و بهم ریختن سنگها و نشانه هایی که هر مادری برای دل خودش با آن  گوشه ای از آن خاک پر رمز وراز را به عنوان گور فرضی عزیزش نشانه گذاری کرده است ، رد پای جنایت خود را پاک کند ٠

 اما در مراسمی که در شهریورماههای چند سال اخیر به مناسبت سالگرد قتل عام ٦٧ در خاوران تهران برگذار شده ، و نیز در مراسمی که در آستانه ی نوروزهر سال ( آخرین جمعه ی  سال  ) با حضور عده ای از  خانواده های قتل عام شدگان  ٦٧ ، در خاوران برپا می شود ، حضور چشمگیر نوجوانان و جوانا نی که در مقطع زمانی  ٦٧ کود ک  بودند و امروز  به قصد ادای احترام به پدر، مادر،   دایی ، عمو و ٠٠٠ خود قدم به خاوران گداشته اند و در اداره ی مراسم ، پذیرایی از مردم ،  گل افشانی بر گوشه وکنار خاوران  و گل آرایی دیوارهای آن ، نقشی  فعال و پر شوربه عهده می گیرند ،  شرکت نسل نو را برای زنده نگهداشتن نام و یادآن دریا دلان و پی گیری آرمانهای انسانی شان ، نوید می دهد ٠ اما چشم انداز خاوران پس از سقوط جمهوری اسلامی چگونه خواهد بود ؟  برای  خاوران چشم اندازهای مختلفی می توان تصورکرد ؛ آنچه در زیر می خوانید چشم انداز خاوران از زاویه نگاه این قلم است ٠

*                *               *

آینده ای را در نظر بگیرید که سالها از سقوط جمهوری اسلامی ایران  گذشته است ٠  مذهب امر خصوصی افراد شده و  مظاهر آن از محیط های کار ، آموزش و پرورش ، مراکز علمی و فرهنگی رخت بر بسته و شادی و رفاه نسبی همگانی شده است ٠ شکنجه گاهها به مراکز آموزشی و درمواردی ( مثل زندان اوین ) به موزه تبدیل شده است ٠ به جای زندان ، مراکز بازآموزی انسانهای مجرم به امید بازگشتن آنها به آغوش جامعه به چشم می خورد ٠

از سوی دیگر، آن دسته ازسران رژیم اسلامی و مهره های ریز و درشت آن که از دست مردم جان سالم به در برده اند ، درهمان سال اول  بعد از سقوط جمهوری اسلامی ، در دادگاهی علنی با حضور وکلای مدافع و عده ای از شاکیان و نمایندگان مردم و نیز نمایندگان رسانه های جمعی سراسر جهان محاکمه شده اند و دسته ای از آنها که هنوز نفس می کشند ، در محلی ویژه ، خاطرات روزهای انجام جنایت و ِاعمال ستمگری را نشخوار می کنند٠

در محل گورستان دسته جمعی خاوران اما ، یکی از زیباترین پارکهای جهان ساخته شده که بزرگراهی مرکز شهر را به آن وصل می کند٠ درختان این پارک از میان زیباترین و ماندگارترین درختان جهان انتخاب شده است ٠ در مرکز این پارک خانه ی سبز بزرگی بنا شده که دیوارها و سقف آن از شیشه است و داخل آن درختان و گلهای زیبائی کاشته شده است ٠ در مرکز خانه ی سبز ، اب نمای زیبایی تعبیه شده که ستون یادمان دریادلان غنوده در خاوران ها و گورهای دسته جمعی درمیان آن واقع شده و در بخشی از ستون ، تاریخچه ی کوتاهی از قتل عام ٦٧ و کشتار سال ٦٠ به زبانهای فارسی و انگلیسی آورده شده است ٠ در کنار ستون یادمان ، شعله ی هماره روشنی به چشم می خورد٠

در داخل و  دورتا دور خانه ی سبز ، جویبار باریکی به گونه ای کمربندی درست شده که ماهیان رنگارنگ در ان شنا کنان پس از دور زدن خانه ی سبز به آب نما وارد می شوند و باز از آن به سوی جویبار حرکت می کنند ٠ در حقیقت آب نما نقطه پایان و نقطه آغاز جویبار هم هست ٠

در ضلع شرقی خاوران  کتابخانه ، سالن  سخنرانی با امکانا ت نمایش فیلم و اجرای تئاتر ، موزه ، محل نگهداری کودکان  و رستوران بنا شده است ٠ در ضلع غربی خاوران امکانات بازی برای کودکان درنظر گرفته شده است ٠

روزهای تعطیل  خاوران شلوغترین روزهای هفته را به خود می بیند ٠ اما  آخرین جمعه ی هر سال و ایام نوروز خاوران حال وهوای دیگری دارد ٠ مردم بسیاری از نقاط مختلف ایران می آیند؛ پیر و جوان با دسته های گل ، تا نسبت به زندگان خود ادای احترام کنند ٠ در این روزها ستون یادمان غرقه در گل وخانه ی  سبز مملو از جمعیت است و  زندگی وزیبایی در هر گوشه ی خاوران موج می زند٠